Psychoventis.pl » psychologia uzależnień

Pomoc psychologiczna
osobom uzależnionym

Uzależnienie nie dotyczy wyłącznie substancji – to sposób radzenia sobie z emocjami, napięciem i trudnymi sytuacjami. Może przyjmować formę sięgania po alkohol, leki, środki psychoaktywne, ale także kompulsywnych zachowań: korzystania z telefonu, internetu, gier, pornografii, hazardu, zakupów czy pracy ponad siły. Wspólnym mianownikiem jest utrata wpływu – pojawia się przekonanie, że „już nie do końca panuję nad tym, co robię”.

W gabinecie oferuję spokojne, rzeczowe i pozbawione ocen miejsce, w którym można przyjrzeć się temu, co dzieje się z życiem, zanim konsekwencje staną się jeszcze dotkliwsze. Pracuję zarówno z osobami doświadczającymi uzależnienia, jak i z ich bliskimi.

Dla kogo jest ta forma pomocy?

Zapraszam osoby, które:

coraz częściej sięgają po alkohol lub inne substancje,
mają poczucie, że nie potrafią „odłożyć” danego zachowania (telefon, internet, pornografia, gry, zakupy, hazard),
wielokrotnie składały sobie obietnice, że „to ostatni raz”, ale wracają do nawyków,
ukrywają swoje zachowanie przed bliskimi lub minimalizują jego znaczenie,
odczuwają napięcie, niepokój, poczucie winy lub wstyd w związku ze swoimi nawykami,
zauważają, że uzależnienie wpływa na zdrowie, relacje, sytuację zawodową lub finansową,
wychowywały się w rodzinie z problemem nadużywania substancji i dziś mierzą się z jego konsekwencjami,
żyją z osobą uzależnioną i czują się bezsilne, wyczerpane, zagubione.

Nie trzeba mieć „udowodnionego” uzależnienia, aby zgłosić się po pomoc. Często wystarczy niepokój, że coś wymyka się spod kontroli.

Jak wygląda praca nad zmianą?

Każde spotkanie (50 min.) jest dopasowane do konkretnej osoby, ale zazwyczaj można wyróżnić kilka ważnych etapów:

1. Zrozumienie, czym jest nałóg w Twoim życiu

Na początku wspólnie przyglądamy się:

kiedy i w jakich sytuacjach pojawia się dane zachowanie lub substancja,
co je poprzedza (emocje, myśli, wydarzenia, relacje),
jakie przynosi krótkoterminowe „korzyści” (ulga, wyciszenie, odcięcie od problemów),
jakie ma realne konsekwencje – dla zdrowia, relacji, finansów, poczucia własnej wartości.

Powstaje swoista „mapa uzależnienia”, która pomaga zrozumieć, że nałóg nie jest jedynie brakiem silnej woli, ale złożonym mechanizmem.

2. Określenie celów i kierunku zmiany

W kolejnym kroku formułujemy realne cele – takie, które są dla Ciebie osiągalne w aktualnym momencie. Mogą to być:

ograniczenie używania,
całkowite zaprzestanie,
przygotowanie do specjalistycznego leczenia,
zatrzymanie spirali pogorszenia sytuacji życiowej,
odbudowanie podstawowego poczucia bezpieczeństwa.

Cele nie są narzucone z góry – ustalamy je wspólnie, biorąc pod uwagę Twoje możliwości i stan zdrowia.

3. Nauka innych sposobów radzenia sobie z emocjami

Uzależnienie często „zastępuje” brak narzędzi do radzenia sobie z:

lękiem,
złością,
poczuciem samotności,
wstydem,
napięciem i przeciążeniem.

Na spotkaniach:

uczymy się rozpoznawać emocje, zanim przerodzą się w przymus sięgnięcia po substancję lub zachowanie,
poszukujemy alternatywnych sposobów obniżania napięcia,
pracujemy nad komunikacją z innymi, aby nie zostawać samemu z trudnymi przeżyciami,
wzmacniamy poczucie wpływu – krok po kroku.

4. Przygotowanie na chwile kryzysu i nawrotu

Nawroty są częścią procesu zmiany i nie oznaczają porażki. Wspólnie:

identyfikujemy sytuacje wysokiego ryzyka,
tworzymy konkretne strategie działania „na gorsze dni”,
uczymy się analizować potknięcia tak, by wyciągać z nich wnioski, a nie tylko poczucie winy,
wzmacniamy przekonanie, że każdy ma prawo popełniać błędy – ważne jest to, co robimy dalej.

5. Odbudowa życia poza uzależnieniem

Gdy nałóg stopniowo przestaje zajmować centralne miejsce, zaczyna pojawiać się przestrzeń na:

relacje, które nie są oparte wyłącznie na problemie,
zainteresowania, rozwój, odpoczynek,
zmianę sposobu myślenia o sobie – z „osoby z problemem” na kogoś, kto ma historię, doświadczenie i zasoby.

Psycholog towarzyszy w tym procesie tak, aby zmiana była trwała i możliwie stabilna.

Rola psychologa w pracy z uzależnieniem

W pracy z osobą zmagającą się z uzależnieniem:

daje bezpieczne miejsce do rozmowy – bez oceniania, zawstydzania i straszenia,
pomagam nazwać problem i zobaczyć go w szerszym kontekście życia,
wyjaśniam mechanizmy uzależnienia w sposób zrozumiały, bez skomplikowanego żargonu,
towarzyszę w budowaniu motywacji – pomaga przejść od „muszę” do „chcę spróbować zmienić”,
uczę rozpoznawania sygnałów ostrzegawczych – po stronie myśli, emocji i ciała,
wspieram w kontakcie z innymi formami pomocy, jeśli są potrzebne (np. oddział stacjonarny, ośrodek leczenia uzależnień, grupy wsparcia),
pomaga bliskim zrozumieć, co się dzieje, i znaleźć inne sposoby reagowania niż kontrola, wyręczanie czy nieustanne ratowanie.

Psycholog nie jest sędzią ani „komisarzem do spraw trzeźwości” – jego rolą jest towarzyszenie w procesie zmiany,
wskazywanie zależności, wzmacnianie tego, co pomaga, i nazywanie tego, co utrudnia.

Pomoc psychologiczna osobom uzależnionym